Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao nồi hấp lại có khả năng tiêu diệt vi khuẩn hiệu quả đến vậy không? Tất cả nằm ở nguyên lý của nhiệt ẩm áp suất cao, một phương pháp tiệt trùng mạnh mẽ và đáng tin cậy. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu chi tiết về cách thức hoạt động của nó.
Máy hấp tiệt trùng
Nguyên lý hoạt động của Nồi Hấp
Trong một nồi hấp kín, hơi nước không thể thoát ra ngoài, làm cho áp suất bên trong liên tục tăng. Áp suất cao này làm tăng điểm sôi của nước, từ đó nâng nhiệt độ bên trong nồi lên cao hơn 100°C.
- Nhiệt độ và Áp suất: Ở áp suất tiêu chuẩn (1 atm), nước sôi ở 100°C. Tuy nhiên, khi áp suất tăng lên, điểm sôi cũng tăng theo. Ví dụ, ở áp suất 0,1 MPa, nhiệt độ bên trong nồi hấp sẽ đạt 121°C. Mức nhiệt độ cao này là chìa khóa để tiêu diệt nhanh chóng nhiều loại vi khuẩn và cả những bào tử chịu nhiệt cao.
- Hiệu quả của Nhiệt ẩm: Nhiệt ẩm luôn hiệu quả hơn nhiệt khô ở cùng một mức nhiệt độ. Tại sao?
- Đông tụ Protein: Vi khuẩn hấp thụ nước trong môi trường nhiệt ẩm, làm protein dễ bị đông tụ hơn. Lượng nước tăng thêm trong protein làm giảm nhiệt độ cần thiết để đông tụ chúng.
- Khả năng thẩm thấu: Hơi nước có khả năng thẩm thấu mạnh hơn nhiệt khô, giúp nhiệt độ tiếp cận sâu vào bên trong vật phẩm cần tiệt trùng.
- Nhiệt ẩn hóa hơi: Khi hơi nước ở 100°C chuyển từ dạng khí sang dạng lỏng, nó giải phóng một lượng nhiệt ẩn lớn ( kJ/g). Lượng nhiệt này làm tăng nhanh nhiệt độ của vật phẩm, tối ưu hóa quá trình tiệt trùng.
Bí quyết để Tiệt Trùng Hiệu quả
Để đảm bảo nồi hấp hoạt động hiệu quả tối đa, có hai yếu tố quan trọng cần lưu ý:
- Loại bỏ không khí lạnh: Trước khi đóng van an toàn, bạn cần đợi nước sôi và hơi nước thoát ra trong khoảng một phút. Việc này giúp đẩy hết không khí lạnh ra khỏi nồi hấp. Nếu hơi nước lẫn không khí, nhiệt độ của hỗn hợp sẽ thấp hơn nhiệt độ của hơi nước bão hòa ở cùng một áp suất, làm giảm hiệu quả tiệt trùng. Nước cần sôi mạnh (trên 100°C) để đẩy không khí ra ngoài hiệu quả.
- Xả áp suất đúng cách: Sau khi quá trình tiệt trùng hoàn tất, bạn tuyệt đối không được mở van xả khi áp suất chưa giảm về 0. Nếu xả áp suất đột ngột, sự chênh lệch áp suất bên trong và bên ngoài sẽ khiến môi trường nuôi cấy trong bình hoặc ống nghiệm bị trào ra ngoài, gây nhiễm bẩn nút bông và toàn bộ vật phẩm.
Chính sự kết hợp giữa áp suất và nhiệt độ cao, cùng với việc kiểm soát hơi nước và quy trình xả áp, đã tạo nên sức mạnh tiệt trùng vượt trội của nồi hấp.
Xem thêm: Đảm Bảo An Toàn Tuyệt Đối Khi Sử Dụng Nồi Hấp Tiệt Trùng
